หน้าแรก  วิสัยทัศน์/พันธกิจ  บริการของเรา  LINK 4 A/C  DOWNLOAD  ติดต่อเรา 
« July 2017»
SMTWTFS
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     

เมนู

วิสัยทัศน์ / นโยบาย

ตรวจสอบบัญชี

บริการจัดทำบัญชี

ที่ปรึกษาบัญชี / ภาษี

วางระบบบัญชี

จดทะเบียนธุรกิจ

สมุดเยี่ยม

ติดต่อเรา

 

บทความที่น่าสนใจ

.......... บทความ 108 ..........

 
สมัครงาน

เจ้าหน้าที่บัญชี

ผู้ช่วยผู้ตรวจสอบบัญชี

พนักงานขาย

 

ระบบสมาชิก




ลืมรหัสผ่าน
สมัครสมาชิก
 

จดหมายข่าว

กรอก Email เพื่อรับข่าวสาร
 
สถิติ
เปิดเว็บไซต์ 14/11/2007
ปรับปรุง 19/07/2017
สถิติผู้เข้าชม 19,692,769
Page Views 23,169,357
 

ฐานข้อมูลรัฐ

thaiworm33
ulanla

การสุ่มตัวอย่างทางสถิติในการสอบบัญชี

การสุ่มตัวอย่างทางสถิติในการสอบบัญชี

นิพนธ์ กาญจนพิพัฒน์กุล


         การสุ่มตัวอย่างนี้ผมได้เรียบเรียงมาจาก หนังสือคู่มือการทำงานในชุดมี 3 เล่ม เล่มนี้เป็นเล่มว่าด้วยเรื่องการสอบบัญชีด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่าง โดยคุณสังวรณ์ สุทธิสานนท์ หัวหน้าสำนักงานสอบบัญชีที่ผมเคารพและก็รักมากๆ (ในชีวิตการทำงาน เป็นผู้บังคับบัญชาคนแรก เป็นผู้ที่ให้โอกาศในการทำงาน ศึกษาเพิ่มเติมภาคค่ำ และประสบการณ์ความรู้ในงาน รวมไปถึงการบริหารสำนักงานที่ใช้ในเวลาต่อมา) หนังสือชุดนี้พิมพ์แจกให้กับพนักงานตรวจสอบของสำนักงาน ตอนที่ผมทำงานอยู่เมื่อเพิ่งจบใหม่ๆ และผมได้เอามาใช้ในการทำงานของผมในเวลาต่อมาจนทุกวันนี้ เพียงแต่การทำงานจริงอาจมีการดัดแปลงบ้างให้เหมาะสมกับการบริหารและต้นทุนของสำนักงาน แต่หลักการและขั้นตอนการทำงานยังคงเดิมตามคู่มือไม่เปลี่ยนแปลง

วิธีการทางสถิติอย่างง่ายๆ ตามขั้นตอนดังนี้

1. กำหนดอัตราความผิดขั้นสูงที่ยอมรับได้ (ผสร)
          ผู้สอบบัญชีจะกำหนดในกรณีที่เห็นว่าระบบการควบคุมภายในใช้ได้แล้ว จะกำหนดว่าจะต้องมีอัตรากี่เปอร์เซนต์ของความผิดพลาดเท่าไหร่ จึงจะยังคิดว่าระบบการควบคุมยังมีคุณภาพอยู่
          ถ้าระบบมีความเชื่อถือสูง           ค่าผสร จะประมาณ   3-4%
          ถ้าระบบมีความเชื่อถือปานกลาง  ค่าผสร จะประมาณ   5-7%
          ถ้าระบบมีความเชื่อถือต่ำ           ค่าผสร จะประมาณ 8-12%

2. กำหนดค่าระดับความเชื่อถือ (ชถ)
          ค่าความเชื่อถือเป็นตัวแสดงให้เห็นว่า ค่าความน่าจะเป็นสำหรับความเชื่อถือ ที่ว่า อัตราความผิดต่อมวลคะแนน ที่เกิดขึ้นจริงจะไม่เกินค่าผสร นั้นมีกี่เปอร์เซนต์ ค่าความเชื่อถือเป็นมาตรวัดระดับ การตรวจสอบของผู้สอบบัญชี จึงต้องระมัดระวังในการกำหนดค่าและผลสะท้อนกลับของคนที่ใช้ประโยชน์จากประชากรรวม


การกำหนดค่าความเชื่อถือ
          ถ้าระบบมีความเชื่อถือสูง           ค่า ชถ จะ =   99%
          ถ้าระบบมีความเชื่อถือปานกลาง  ค่า ชถ จะ =   95%
          ถ้าระบบมีความเชื่อถือต่ำ           ค่า ชถ จะ =   90%

3. กำหนดค่าโดยประมาณของอัตราความผิดต่อมวลคะแนน (ปผม)
          ปผม.ใช้เป็นปัจจัยในการกำหนดตัวอย่าง การกำหนดค่านี้อยู่ที่ประสบการณ์ที่ผ่านมาหรือ การทดสอบเล็กน้อย หรือจากการสังเกตุเรื่องที่ต้องทำพอเป็นแนวคิดในการกำหนด ไม่มีเกณฑ์มาตรฐาน แต่มักจะไม่สูงกว่าค่าความผิดขั้นสูงที่ยอมรับได้ในการตรวจสอบหากเห็นว่าต้องเปลี่ยนปริมาณเพราะมีค่าปัจจัยในการตรวจสอบจะต้องมีการเปลี่ยนค่า โดย
          ถ้าเพิ่ม ชถ.                                ปริมาณตัวอย่างจะเพิ่มขึ้น
          ถ้าเพิ่ม ผสร.                              ปริมาณตัวอย่างจะลดลง
          ถ้าเพิ่ม ปผม.                              ปริมาณตัวอย่างจะเพิ่มขึ้น
          ถ้าเพิ่มมวลคะแนนหรือประชากร    ปริมาณตัวอย่างจะเพิ่มขึ้น

4. การเลือกตัวอย่าง ที่นิยมใช้ก็จะมี

          4.1 วิธีเสี่ยงโชค
               ไม่มีกฎเกณฑ์ตายตัว เหมือนเวลาอ่านหนังสือสอบ ใช้วิธีการเปิดหนังสือแล้วหลับตาเอาธูปเสียบลงไปตรงหน้าไหนก็อ่านหน้านั้น หรือ เอาจำนวนประชากรมากองรวมกันแล้วหลับตาหยิบ หรือไปยืนหน้าชั้นวางแฟ้มเอกสารแล้วเลือกหยิบตามใจชอบ วิธีนี้พวกผมชอบเรียกว่า เลือกแบบสุ่มสี่สุ่มห้า
          4.2 เลือกจากประชากรที่แบ่งเป็นกลุ่มตามใจชอบ
               เลือกโดยขั้นแรกกำหนดว่าจะแบ่งเป็นกี่กลุ่ม กี่ช่วง แต่ละกลุ่ม/ช่วง จะเลือกเอารายการลำดับที่เท่าไหร่ต่อเนื่อง จนได้ปริมาณ
ตัวอย่างที่ต้องการ
          4.3 เลือกจากประชากรที่แบ่งเป็นกลุ่มตามระบบคำนวณ
              คล้ายวิธีที่สอง แต่จะทำโดยการเลือกเอาประชากรมาหารด้วยปริมาณตัวอย่าง แล้วเอาผลต่างบวกเพิ่มจากตัวอย่างตัวแรกที่ต้องการสุ่มไปเรื่อยๆจนครบ ปริมาณการสุ่มที่ต้องการ
          4.4 เลือกจากตารางสำเร็จรูป
               เลือกโดยการกำหนดจากตารางสุ่มที่ส่วนใหญ่จะมีตามภาคผนวกของหน้งสือสถิติทั่วไป
          4.5 ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์

          การแยกมวลคะแนนโดยไม่ลดปริมาณตัวอย่าง การพิจารณาเลือกตัวอย่างหรือการสุ่ม หากมีกรณีที่มีเรื่องใดเรืองหนึ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษ อาจจะแยกจำนวนสุ่มออกมาโดยไม่ลดปริมาณตัวอย่างเช่นเดิม เลือกประชากรรวม 8000 เลือกสุ่ม 300 อาจแยกเป็นเรื่องที่สนใจพิเศษที่มีประชากร 3000 โดยการแยกเป็น 5000 กับ 3000 โดยแต่ละกลุ่มที่แยกออกจะยังคงมีค่าสุ่มตัวอย่าง 300 ตัวอย่างเท่าเดิม เท่ากับเป็นการเพิ่มปริมาณตัวอย่างที่จะสุ่มโดยปริยาย

5. การตรวจสอบตัวอย่างที่สุมได้

          เรื่องนี้เป็นเรื่องของการตรวจสอบ โดยการกำหนดโปรแกรมการตรวจ ทำกระดาษทำการบันทึกสิ่งที่ตรวจพบ บันทึกข้อผิดพลาดในโน๊ตตรวจสอบ สรุปตัวอย่างข้อผิดพลาดในการตรวจสอบระหว่างการตรวจสอบหากพบข้อผิดพลาดอื่น ที่ไม่ได้กำหนดในโปรแกรมการตรวจ อาจต้องขยายการตรวจสอบเรื่องนั้นๆออกไปถ้าเห็นว่าสำคัญ ผลของการตรวจสอบตามข้อมูลที่สุ่มได้ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญ เพราะเป็นตัวแทนของประชากรที่ใช้จากการสุ่มตรวจ หากมีข้อผิดพลาดการวิเคราะห์ในเชิงคุณภาพจะผิดไปด้วย


6. การประเมินผลการตรวจ ต้องทำทั้งสองอย่าง
           6.1 การประเมินผลเชิงปริมาณ
          หาอัตราความผิดจริงต่อจำนวนตัวอย่าง (อผจ.) คิดเป็นเปอร์เซนต์แต่ละรายการ นำมาหาค่าผสน. โดยนำค่าความผิดที่ได้นำมาเทียบกับตารางสำเร็จรูปตามค่าความเชื่อมั่นที่ตั้งไว้แต่แรก ก็จะได้ค่าอัตราความผิดขั้นสูงในระดับความเชื่อถือที่กำหนดไว้ และผู้สอบบัญชีพบความผิดจากการสุ่มตัวอย่าง
           6.2 การประเมินผลเชิงคุณภาพ
เป็นการอธิบายถึงลักษณะและเรื่องความผิดที่ตรวจพบและความเห็นเกี่ยวกับผลกระทบที่จะมีต่อการตรวจขั้นต่อไป

7. การวิเคราะห์และประเมินผล
          7.1ถ้าค่าของ ผสน < หรือ = ผสร. ถือว่ายอมรับได้ให้ดูผลการประเมินคุณภาพประกอบว่าต้องเพิ่มปริมาณตัวอย่างหรือไม่
          7.2ถ้าค่าของ ผสน > ค่าของผสร. หรือ ชถ. ต้องปฎิบัติตามเรื่องต่อไปนี้อย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งหมด
               7.2.1ทบทวนค่า ผสร. หรือ ชถ.
               7.2.2เพิ่มปริมาณตัวอย่าง
               7.2.3ปรับปรุงโปรแกรมการตรวจเพื่อให้ได้มาซึ่งหลักฐาน
               7.2.4มีหนังสือถึงลูกค้าในกรณีตรวจพบการไม่ปฎิบัติตามระบบการควบคุมภายใน

          7.3ผู้สอบบัญชีบางคนนำผลการประเมินเชิงปริมาณมาประเมินประสิทธิภาพการควบคุมภายใน ดังนี้
               ถ้าค่าของผสน.เป็น 2% หรือน้อยกว่า แสดงว่าการควบคุมภายใน ดีมาก
               ถ้าค่าของผสน.เป็น 3% หรือน้อยกว่า แสดงว่าการควบคุมภายใน ดี
               ถ้าค่าของผสน.เป็น 4% หรือน้อยกว่า แสดงว่าการควบคุมภายใน พอใช้
               ถ้าค่าของผสน.เป็น 5% หรือน้อยกว่า แสดงว่าการควบคุมภายใน อ่อน
               ถ้าค่าของผสน.เป็น 6% ขึ้นไป  แสดงว่าการควบคุมภายใน อ่อนมาก

8. การกำหนดปริมาณตัวอย่างที่ควรจะพบความผิด
          ในบางกรณีการตรวจสอบบางเรื่องอาจไม่พบความผิดพลาดเลยหลังจากสุ่มแล้ว ซึ่งค้านกับความรู้สึกของผู้สอบบัญชีจากการสังเกตุด้วยตาแล้ว อาจเกิดความอึดอัดใจว่าจะเชื่อผลการตรวจตัวอย่างนั้นหรือไม่ จึงมีผู้คิดตารางสำเร็จรูปเพื่อกรองปริมาณตัวอย่างว่าควรมีเท่าไหร่จึงจะพบความผิดได้ โดยเทียบกับ"ตารางปริมาณของตัวอย่างที่ควรพบความผิด" กล่าวคือ หากเชื่อว่าต้องมีที่ผิดแน่ๆประมาณเป็นเปอร์เซนต์ ให้ไล่ลงมาตามค่าชถ.ที่กำหนดไว้ เมื่อเทียบค่าแล้วจะได้จำนวนตัวอย่างที่จะต้องสุ่มตรวจ ถ้าตรวจตามจำนวนดังกล่าวแล้วควรจะเกิดข้อผิดพลาดตามที่ตั้งไว้ ถ้าไม่เกิดหรือน้อยกว่าก็จะเชื่อได้ว่าความผิดพลาดต่อประชากรน้อยกว่าที่คาดการณ์ไว้


สำนักงานบัญชี,สำนักงานสอบบัญชี,ทำบัญชี,สอบบัญชี,ที่ปรึกษา,การจัดการ,เศรษฐกิจการลงทุน

Tags : การสุ่มตัวอย่าง ทางสถิติ การสอบบัญชี

สำนักงานสอบบัญชี พี แอนด์ อี,สำนักงานบัญชี พี.เอ็ม.เอส.,คณะบุคคลที่ปรึกษา พี.เอ.ที.,บจ.สำนักงานบัญชีและธุรกิจ พี.เอ.แอล.

 
  
view